Archive for Февраль 2014

Կավե խճանկարի ստեղծում. Հովհաննես Թումանյան «Ձախորդ Փանոսը» նախագիծ

Թղթե կերպարների ստեղծում.Հովհաննես Թումանյան«Ճամփորդները»

Հովհաննես Թումանյան«Ճամփորդները

Նոր տեխնիկայի ուսուցում ջրաներկով

Հովհաննես Թումանյան«Ձախորդ Փանոսը»․Կավե դեկորատիվ խճանկարի ստեղծում

Նախագծի մասնակիցները՝5- 6-րդ դասարանցիներ

Նախագծի ժամկետները՝ փետրվարի 19-26

Նպատակը

Նախագծի նպատակն է սովորողի մոտ զարգացնել ստեղծագործ միտքը,շրջակա միջավայրը ավելի գեղեցիկ և հետաքրքիր դարձնելու կարողությունը,ինչպես նաև ձևավորել դեկորատիվ մտածելակերպ և սովորած հմտություններին ավելացնել ևս մեկը։Նախագծի շնորհիվ սովորողը կկարողանա ծանոթանալ խճանկարի,խեցեգործական իրերի պատրաստման տեխնոլոգիաների հետ,որի արդյունքում ստեղծված իրը կդառնա ինտերիերի ձևավորման մի մասնիկ և իհարկե մնայուն արժեք։

Նախագծի իրակացման փուլեր

Նախագիծը սկսելու համար մեզ օգնության հասավ ուսումնական օրացույցը,ավելի կոնկրետ՝ թումանյանական օրերը կրթահամալիրում։Թեմայից և Թումանյանի ստեղծագործություններից ոգեշնչված սկսվեց աշխատանքային պրոցեսը,քանզի Հովհաննես Թումանյանի ստեղծած հետաքրքիր,անկրկնելի և Լոռվա բնության շնչով ստեղծված հեքիաթները ստեղծագործելու են մղում յուրաքանչյուրիս։Բազում հեքիաթների շարքից մեծ դժվարությամբ ընտրվեց <<Ձախորդ Փանոսը>>հեքիաթը։Աշխատանքի սկզբում սովորողները թղթի վրա  պետք է նկարեն  էսքիզային տարբերակներ՝ընտրված հեքիաթի տարբեր դրվագներից։ Հաջորդ քայլն արդեն խճանկարի՝կավե փոքրիկ քառակուսի և ուղղանկյուն կտորների ստեղծման փուլն է,որը իհարկե պատրաստելուց,չորանալուց,մշակվելուց և հղկվելուց հետո անպայման կթրծվի։Այնուհետև սովորողների կատարած էսքիզ-նկարներից կընտրվեն լավագույնները և  նույնությամբ կարտանկարվեն կավե թրծված փոքրիկ կտորների վրա,կգունազարդվեն և վերջում կլաքապատվեն՝առավել գեղեցիկ և փալուն տեսք ունենալու համար։Աշխատանքի ընթացքը կհետաքրքրի և  կօգնի ստեղծագործել յուրաքանչյուր սովորողի ուրույն կերպով ներկայացնել իր մտքերը,հույզերը,երևակայական աշխարհը,թումանյանական հերոսների և կերպարների պատկերացումները։

Խնդիրներ

  • ծանոթություն խճանկար հասկացության հետ
  • խճանկարի տեխնոլոգիական հմտությունների յուրացում
  • աշխատանքային փուլերի հաջորդականության կատարում
  • ստեղծածը շրջակա միջավայրում ցուցադրելու հրճվանք
  • նոր և հետաքրքիր մտածելակերպի ձևավորում և զարգացում
  • գեղագիտական ճաշակի ձևավորում

Նախագծի ընթացքը և ավարտը կտեսնեք բլոգում և ենթակայքում։

Կավե դիջիտեխնիկան պատրաստ է.՚նախագծի ավարտ

Աշխարհի ամենամեծ ծաղիկը

Изображение

«ԵԿԵ՛Ք ինձ հետ, պարո՛ն, եկե՛ք, տեսեք՝ ի՜նչ մեծ ծաղիկ է, ի՜նչ գեղեցիկ է ու հիասքանչ»,— ասաց Ջոզեֆ Առնոլդի ոգևորված ուղեկիցը։ Առնոլդը բրիտանացի բուսաբան էր և բույսեր հավաքող արշավախմբի մեջ էր ինդոնեզական Սումատրա կղզում։ Հետևելով այդ մարդուն՝ Առնոլդը տեսավ մի բան, որն անվանեց «իսկապես ապշեցնող»։ Դա մի զարմանահրաշ ծաղիկ էր։ 1818-ին կատարած արշավի ժամանակ էր, որ նա տեսավ ծաղկի այս տեսակը՝ տպավորիչ ռեֆլեզիան, և չնայած անցել է մոտ 200 տարի, բայց այն դեռևս աշխարհի ամենամեծ ծաղիկն է համարվում։

Ռեֆլեզիայի տասնյակ տեսակներ կան, որոնք աճում են միայն Հարավարևելյան Ասիայի ջունգլիներում։ Սակայն նոր տեսակներ դեռ շարունակվում են հայտնաբերվել։ Ամենամեծ ծաղիկ ունեցող տեսակը Առնոլդի ռեֆլեզիան է, որը կոչվել է Ջոզեֆ Առնոլդի և նրա ընկերակցի՝ Թոմաս Սթամֆորդ Ռեֆլեզի անունով, որը Սինգապուրի հիմնադիրն ու կառավարիչն էր։ Չնայած այդ ծաղիկը շատ գեղեցիկ է, բայց դժվար թե քաղես այն՝ ծաղկեփունջ կազմելու համար։

Նախ՝ հաշվի առնենք ծաղկի չափը։ Ռեֆլեզիայի տրամագիծը 1 մետր է՝ ավտոբուսի անվադողի չափ, քաշը՝ մոտ 11 կիլոգրամ*։ Ծաղիկն ունի հինգ հաստ, ծանր, վարդագույն-դարչնագույն ծաղկաթերթեր, որոնց վրա կան անգույն, կոշտ պուտեր։ Ծաղկի կենտրոնում խոռոչ կա, որը կարող է պարունակել մինչև 6 լիտր ջուր։

Երկրորդ՝ խոսենք բուրմունքի մասին։ Եթե անկեղծ լինենք, ռեֆլեզիան «սատկած գոմեշի գարշահոտ է տարածում» և այդ պատճառով նոր անուններ է ստացել՝ «դիակի ծաղիկ» և «նեխած դիաշուշան»*։ Լեշերով սնվող ճանճերը ծաղկի հիմնական փոշոտողներն են, քանի որ նրանք չեն կարողանում դիմանալ այդ «գայթակղիչ» բուրմունքին։

Ռեֆլեզիան չունի ցողուն, տերևներ, արմատներ ու որպես փաթաթվող և գետնատարած պատուտակի մակաբույծ՝ աճում է ջունգլիներում։ Երբ մայր պատուտակի ընձյուղից դուրս է գալիս նոր ռեֆլեզիայի բողբողջը, մոտ 10 ամսվա ընթացքում ուռչում է և դառնում մեծ կաղամբի չափ։ Հետո մի քանի ժամվա ընթացքում ծանր թերթերը բացվում են՝ երևան հանելով ծաղկի ողջ գեղեցկությունը։ Խոռոչի մեջ կան բազմաթիվ սուր ելուստներ, որոնց ֆունկցիան մասնագետները դեռևս ամբողջությամբ չեն հասկանում։ Նրանցից ոմանք այն կարծիքին են, որ ելուստները տաքություն են առաջացնում և այդպիսով ուժգնացնում են գարշահոտությունը։

Ծաղկի յուրօրինակ գեղեցկությունը կարճատև է։ Ընդամենը մի քանի օրից ծաղիկը մեռնում է, սկսում է փտել՝ թողնելով լպրծուն, սև զանգված։

Այսօր, սակայն, Առնոլդի ռեֆլեզիան անհետացման եզրին է։ Ինչո՞ւ։ Արական և իգական ծաղիկները պետք է իրար կողք ծաղկեն, որ խաչասերում լինի, բայց բողբոջների մեծ մասը չի հասցնում հասունանալ։ Պատճառն այն է, որ մարդիկ հավաքում են բողբոջները՝ ավանդական բժշկության մեջ և որպես նրբախորտիկ օգտագործելու համար։ Հետևաբար շատ բույսեր քչանում են։ Մեկ ուրիշ լուրջ վտանգ էլ անտառահատումն է, ինչի հետևանքով վերանում են տրոպիկական անտառները՝ այս ծաղկի բնօրրանը։

Լուսանկարը՝www.google.am

Նյութի աղբյուր՝ http://wol.jw.org/hy-armn/wol/lv/r44/lp-rea/0/4221

Հայաստանի ոսկի միրգը

Изображение

Հազարավոր տարիներ Ասիայում և Եվրոպայում մարդիկ ծիրան են աճեցրել։ Քանի որ եվրոպացիները կարծում էին, որ ծիրանի հայրենիքը Հայաստանն է, սկսեցին այն կոչել հայկական խնձոր։

Այսօր Հայաստանում մոտ 50 տեսակի ծիրան կա։ Դրանք կարելի է ճաշակել՝ սկսած հունիսի կեսերից մինչև ուշ օգոստոս։ Հրաբխային հողը և արևառատ եղանակը հասունացնում են ծիրանը՝ յուրահատուկ քաղցրություն հաղորդելով նրան, և այդ պատճառով շատերը այն աշխարհի ամենահամեղ ծիրաններից են համարում։

Ընդհանուր առմամբ ծիրանի տեսակները սալորի չափ են և լինում են բաց ոսկեգույնից մուգ նարնջագույն երանգների։ Դրանք ունեն թավշյա կեղև, մսալի են, սակայն ոչ շատ հյութալի և լինում են թե՛ քաղցր, թե՛ թթու։ Ոմանք ծիրանի համը նմանեցնում են դեղձի և սալորի համերին։

Հողագործները աճեցրել են նաև «սև» ծիրան, բայց դա իսկական ծիրան չէ։ Դա ծիրանի և սալորի պատվաստում է։ Այն մուգ մանուշակագույն, գրեթե սև թավշյա կեղև ունի, իսկ ներսից դեղին է։

Ծիրանենիները ծաղկում են այն ժամանակ, երբ դեռ ծառերին տերևներ անգամ չկան՝ առաջ բերելով սպիտակ բուրավետ ծաղիկներ, որոնք ինքնափոշոտվում են։ Դրանք նման են դեղձենու, սալորենու և կեռասենու ծաղիկներին։ Ծիրանենիները հիմնականում լավ աճում են այն վայրերում, որտեղ ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը՝ տաք, քանի որ դրանք սառեցման պրոցեսի կարիք ունեն ծաղկելու և պտուղ տալու համար։ Այդ պատճառով ծիրանենու համար բարենպաստ է հենց Հայաստանի կլիման։

Թարմ ծիրանը շատ առողջարար է։ Այն պարունակում է բետա–կարոտին և C վիտամին։ Շատ մարդիկ օգտագործում են ծիրանի չիր, քանի որ թարմ ծիրանը կարճ կյանք ունի և շուտ է փչանում։ Դա է պատճառը, որ աշխարհի որոշ մասերում ավելի շատ օգտագործում են ծիրանի չիր, քան թարմ ծիրան։ Ծիրանի չիրը նույնպես սննդարար է և պարունակում է մանրաթելեր ու երկաթ։ Ծիրանից կարելի է նաև պատրաստել օղի, մուրաբա, ջեմ և հյութ։

Ավելին, ծիրանենու բնափայտից գեղեցիկ բաներ են պատրաստվում, օրինակ, դուդուկ՝ Հայաստանում հայտնի փողային գործիք, որը կոչում են նաև ծիրանի փող։ Երևանի խանութներում և շուկաներում զբոսաշրջիկները կարող են ծիրանենու փայտից պատրաստված այլ գեղեցիկ հուշանվերներ գնել։

Եթե ապրում ես այնտեղ, որտեղ կա թարմ ծիրան, համտեսիր այն։ Դու, անկասկած, շատ կհավանես այս համեղ ոսկի միրգը։

Նյութի աղբյուր՝ http://wol.jw.org/hy-armn/wol/lv/r44/lp-rea/0/4221

Ալպյան եղջերափող երաժշտություն՝ ծառից

ԴԱՐԵՐ շարունակ Շվեյցարիայի Ալպերում մարդիկ հաղորդակցվելու համար օգտագործել են մի յուրահատուկ գործիք՝ եղջերափող։ Թվում է, թե այն հաղորդակցվելու համար այդքան էլ հարմար միջոց չէ, քանի որ այդ գործիքը մարդուց երկու անգամ ավելի երկար է։ Այդուհանդերձ, այն հնարավոր է ձեռքով տանել։ Որոշ տեսակներ անգամ կարելի է քանդել և տեղավորել հարմար պատյանի մեջ։ Եղջերափողի ձայնը, որը հստակ հնչում է ողջ ալպյան հովիտներով, լսելի է անգամ տասը կիլոմետր հեռավորությունից։

Պատրաստման եղանակը

Շվեյցարիայի Ալպերը եղջերափողի հայրենիքն է, քանի որ այն պատրաստվում է լեռնային եղևնուց։ Այդ ծառերը աճում են սարալանջերին, ուստի եղանակը և տեղանքը նպաստում են, որ ժամանակի ընթացքում եղևնիների հիմքում թեքություն առաջանա։

Ծառ ընտրելուց հետո արհեստավորը զգուշորեն այն կիսում է երկարությամբ, որից հետո հատուկ հատիչով սկսում է փորել այդ երկու կտորները։ Այս պրոցեսը 80 ժամ է խլում արհեստավորից։ Այնուհետև արհեստավորը մշակում է և հարթեցնում ծառի փորվածքը։ Ապա սոսնձով այդ երկու մասերը նորից միացնում է և դրանք ամուր փաթաթում է կեչու կեղևով։ Նաև պատրաստում է փայտե ոտնակ, որը հետագայում եղջերափող նվագելիս որպես հենարան են օգտագործում։ Վերջում նա պատրաստում է հարմար փողածայրոց (մունդշտուկ) և ամրացնում գործիքին։ Բացի այդ, գործիքի կոր ծայրը ներկով կամ փորագրությամբ զարդարում է և ողջ գործիքը լաքապատում, որպեսզի այն անջրանցիկ լինի։

Ակունքները

Սերնդեսերունդ հովիվներն ու նախրապանները լեռներից եղջերափողի միջոցով գյուղում ապրող բարեկամներին նշան են տվել, որ ողջ-առողջ են։ Սակայն այս գործիքի գլխավոր նպատակը արոտավայրերից կովերին տուն կանչելն էր, որպեսզի նրանց կթեին։ Շվեյցարացի կթվորները երկար ժամանակ մտածել են, որ եղջերափողի քաղցր ձայնը նպաստում է, որ կթելու ընթացքում կովերն իրենց հանգիստ պահեն։

Ձմռանը, երբ նախիրը իջնում էր գյուղ, շատ նախրապաններ եղջերափողերն իրենց հետ տուն էին բերում, որպեսզի նվագելով փող վաստակեն։ Իսկ հնում այս գործիքով նաև պատերազմի մասին են ազդարարել։

Փչելու եղանակը

Առաջին հայացքից թվում է, թե հեշտ է եղջերափող փչել, քանի որ այն չունի անցքեր, ստեղներ և կլապաններ (խփասարքեր)։ Սակայն դժվարությունը փողի մեջ օդի անցումը կարգավորելն է, որպեսզի անհրաժեշտ հնչյունները արտաբերվեն։

Եղջերափողերը արտաբերում են միայն 12 հնչյուն։ Եվ քանի որ բոլոր հնչյունները հնարավոր չէ արտաբերել, հատուկ այս գործիքի համար մեղեդիներ են գրվում, որպեսզի վարպետ նվագողը գեղեցիկ մեղեդիներ հնչեցնի։

Անգամ ճանաչված երգահանները իրենց նվագախմբերի համար մեղեդիներ ստեղծելիս չեն անտեսել եղջերափողը։ Օրինակ՝ Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի հայրը՝ Լեոնիդ Մոցարտը, պաստորալ սիմֆոնիա է (Sinfonia Pastorella) գրել նվագախմբի «corno pastoritio» տեսակի եղջերափողի համար։ Գերմանացի կոմպոզիտոր Բրամսը երաժշտություն է գրել ֆլեյտայի և այլ փողային գործիքների համար, որոնցով հնարավոր կլիներ ընդօրինակել շվեյցարական եղջերափողի հնչյունները, իսկ Բեթհովենը իր «Հովվերգական սիմֆոնիայում» եղջերափողին հատուկ հնչյուններ է ստեղծել հովվական կյանքի պատկեր ստեղծելու համար։

Առաջին անգամ «եղջերափող» բառը Շվեյցարիայում հիշատակվել է 1527 թ.-ին սուրբ Ուրբանի վանքին պատկանող գրքերում։ Անգամ մինչ օրս՝ մոտ 500 տարի անց Շվեյցարիայի ալպյան մարգագետիններում կարելի է լսել եղջերափողի նուրբ հնչյունները։

Նյութի աղբյուր՝ http://wol.jw.org/hy-armn/wol/lv/r44/lp-rea/0/4221

Աշխարհի առաջին լուսանկարչական ապարատը

Ֆրանսիացի ֆիզիկոս Ժոզեֆ Նիսեֆոր Նիեպսը սկսեց փորձեր կատարել նկարներ տպելու համար դեռ 1816 թ.–ին։ Նա իսկական հաջողության հասավ վիմագրության միջոցով՝ օգտագործելով գերզգայուն նյութ, որը կոչվում է ասֆալտային լաք։ 1820–ականների կեսերին նա օբսկուր–խցում տեղադրեց անագե ափսե, որը պատված էր ասֆալտային լաքով և թողեց, որ այն ութ ժամ լուսակայվի։ Այսօրվա նույնիսկ անփորձ լուսանկարիչը չէր հպարտանա շենքի, ծառի և ամբարի այն աղոտ նկարով, որը ստացվեց Նիեպսի փորձերի արդյունքում, սակայն Նիեպսը հպարտանալու պատճառներ ուներ։ Շատ հավանաբար, նրա նկարը առաջին լուսանկարն էր։

Իր ստեղծած մեթոդը կատարելագործելու համար 1829 թ.–ին Նիեպսը սկսեց համագործակցել խոշոր ձեռնարկատեր Լուի Դագերի հետ։ 1833 թ.–ին՝ Նիեպսի մահից տարիներ անց, Դագերը հասավ որոշ կարևոր նվաճումների։ Նա օգտագործեց արծաթի յոդիդը, որպեսզի դրանով պատեր պղնձե ափսեները, որոնք ավելի լուսազգայուն էին, քան անագե ափսեները։ Պատահաբար նա հայտնագործեց, որ երբ լուսակայումից հետո ափսեն սնդիկի գոլորշու վրա էր պահում, լուսանկարը ավելի պարզ էր դառնում։ Սա զգալիորեն նվազեցրեց լուսակայման ժամանակը։ Երբ ավելի ուշ Դագերը հայտնագործեց, որ աղի լուծույթով այդ ափսեն լվանալու արդյունքում նկարը ժամանակի ընթացքում չէր մգանում, լուսանկարչությունը գրավեց աշխարհի ուշադրությունը։

Ներկայացվում է աշխարհին

Երբ Դագերի հայտնագործությունը, որը կոչվում է դագերոտիպիա, 1836 թ.–ին ներկայացվեց հանրությանը, այն մեծ արձագանք գտավ։ Գիտնական Հելմուտ Գերնշիմը իր՝ «Լուսանկարչության պատմությունը» գրքում գրում է. «Հավանաբար ուրիշ ոչ մի հայտնագործություն այս աստիճան չի ցնցել մարդկանց և չի նվաճել աշխարհը այսպիսի կայծակնային արագությամբ, ինչպես որ դագերոտիպիան»։ Այդ միջոցառման ականատեսներից մեկը գրեց. «Մեկ ժամ հետո բոլոր օպտիկական խանութները լի էին մարդկանցով, սակայն բավականաչափ դագերոտիպային ապարատներ չկային բավարարելու այն մարդկանց պահանջը, ովքեր ուզում էին ունենալ դրանից. մի քանի օր անց Փարիզի բոլոր հրապարակներում կարելի էր տեսնել եռոտանի անլուսանցիկ տուփեր, որոնք մարդիկ տեղադրել էին եկեղեցիների և դղյակների առջև։ Բոլոր ֆիզիկոսները, քիմիկոսները և Փարիզի բանիմաց մարդիկ փայլեցնում էին արծաթե ափսեներ, և նույնիսկ ունևոր նպարավաճառները պատրաստակամորեն զոհաբերում էին իրենց ունեցվածքի մի մասը այդ առաջընթացի համար՝ վատնելով իրենց գումարները յոդինի և սնդիկի վրա»։ Փարիզի մամուլը դա անվանեց դագերոտիպոմանիա։

Դագերոտիպիայի ակնառու առանձնահատկություններից մեկը մղեց բրիտանացի գիտնական Ջոն Հերշելին գրել հետևյալը. «Չափազանցություն չի լինի, եթե այն անվանենք հրաշք»։ Ոմանք նույնիսկ այդ նորամուծությանը կախարդական ուժ էին վերագրում։

Սակայն ոչ բոլորը հավանություն տվեցին այդ հայտնագործությանը։ 1856 թ.–ին Նեապոլի թագավորը արգելեց լուսանկարչությունը հավանաբար այն պատճառով, որ մարդկանց կարծիքով՝ դա կապված էր «չար աչքի» հետ։ Տեսնելով դագերոտիպիա՝ ֆրանսիացի նկարիչ Պոլ Դելառոշը բացականչեց. «Այսօրվանից նկարչությունը մեռած է»։ Հայտնագործությունը մեծ անհանգստություն պատճառեց նկարիչներին, որոնք մտածում էին, թե իրենց ապրուստը այսուհետև վտանգի տակ է։ Մի մեկնաբան արտահայտեց ոմանց վախը հետևյալ խոսքերով. «Այն ճշգրտությունը, որով լուսանկարը պատկերում է իրականությունը, կարող է ազդել գեղեցիկի մասին անհատի պատկերացման վրա»։ Բացի այդ, լուսանկարները քննադատության էին արժանանում, քանի որ անողոքաբար ցույց էին տալիս իրականությունը և դրանով իսկ ի չիք դարձնում գեղեցկության և երիտասարդության մասին փայփայված պատկերացումները։

Հասանելի է բոլորին

1880–ականների վերջին բազմաթիվ պոտենցիալ լուսանկարիչներ դեռ խուսափում էին լուսանկարելուց, քանի որ այն թանկ էր և դժվար։ Սակայն երբ 1888 թ.–ին Ջորջ Իսթմենը հայտնագործեց «Կոդակը»՝ դյուրակիր և օգտագործման պարզ եղանակ ունեցող մի ապարատ, որի մեջ դրված էր լուսաժապավեն, դրանով նա ճանապարհ հարթեց սիրողական լուսանկարչության համար։

Երբ ժապավենը վերջանում էր, գնորդը ապարատը ժապավենի հետ միասին ուղարկում էր գործարան։ Այնտեղ լուսաժապավենը երևակվում էր, ապարատի մեջ նոր լուսաժապավեն էր տեղադրվում և նկարների հետ միասին ուղարկվում տիրոջը. այդ ամենը համեմատաբար ցածր գին ուներ։ «Պարզապես սեղմիր կոճակը, իսկ մենք կանենք մնացածը» լոզունգը բոլորովին էլ չափազանցություն չէր։

Լուսանկարչությունը այսօր մատչելի է բոլորին, և այն փաստը, որ ամեն տարի միլիարդավոր լուսանկարներ են արվում, ցույց է տալիս, որ լուսանկարչությունը չի կորցրել իր հեղինակությունը։ Ընդհակառակը՝ այն ավելի մեծ ճանաչում է գտել թվային ֆոտոխցիկների շնորհիվ, որոնք մեգակետիկներով են պահում պատկերը։ Այս ապարատն ունի հիշողության փոքր չիփ, որը կարող է հարյուրավոր նկարներ պահել իր մեջ։ Բարձրորակ նկարներ կարելի է տպել նույնիսկ տանը՝ համակարգչի և տպիչ սարքի միջոցով։ Իսկապես, լուսանկարչությունը երկար ճանապարհ է անցել մինչև մեզ հասնելը։

Նյութի աղբյուր՝ http://wol.jw.org/hy-armn/wol/lv/r44/lp-rea/0/4221

Հետաքրքիր է,ինչպե՞ս է լուսանկարչությունը սկիզբ առել

Պատմությունը սկսվում է այսպես. Իտալացի ֆիզիկոս Ժանբատիստա Դելլա Պորտայի (1535–1615 թթ.) հյուրերը ցնցված էին։ Նրանց առջև՝ պատի վրա, մարդկանց գլխիվայր պատկերներ կային, որոնք շարժվում էին։ Վախեցած այցելուները դուրս փախան սենյակից։ Դելլա Պորտան մեղադրվեց կախարդության մեջ։

ՈՐՔԱ՜Ն թանկ վճարեց նա այն բանի համար, որ փորձեց զվարճացնել իր հյուրերին՝ ներկայացնելով նրանց իր օբսկուր–խուցը, որը լատիներենով բառացի նշանակում է «մութ սենյակ»։ Ապարատի գործելու սկզբունքը պարզ է, սակայն արդյունքներն ապշեցուցիչ են։ Ինչպե՞ս է այն աշխատում։

Երբ լույսը մտնում է անլուսանցիկ խցիկ կամ տուփ փոքրիկ անցքի միջով, դրսի պատկերը արտացոլվում է դիմացի պատի վրա։ Այն, ինչ տեսան դելլա Պորտայի հյուրերը, ոչ այլ ոք էին, քան դրսում շարժումներ կատարող դերասաններ։ Օբսկուր–խուցը ժամանակակից լուսանկարչական ապարատի նախատիպն է եղել։ Այսօր դու գուցե այն միլիոնավոր մարդկանցից մեկն ես, որն ունի լուսանկարչական լավ ապարատ կամ առնվազն ամենատարածված, ոչ թանկ ապարատներից։

Սակայն դելլա Պորտայի օրերում օբսկուր–խուցը նոր բան չէր։ Արիստոտելը (մ. թ. ա. 384–322 թթ.) գտել էր օբսկուր–խցի աշխատելու սկզբունքը, որի հիման վրա հետագայում այն ստեղծվեց։ 10–րդ դարի արաբ գիտնական Իբն ալ–Խայսամը վառ կերպով նկարագրեց օբսկուր–խցի աշխատելու սկզբունքը, իսկ 15–րդ դարի նկարիչ Լեոնարդո դա Վինչին այդ մասին գրել է իր հուշատետրերում։ 16–րդ դարում ոսպնյակների ներմուծումը նպաստեց լուսանկարչական ապարատի ճիշտ ձևով աշխատելուն, և շատ նկարիչներ օգտագործեցին դա՝ պատկերները ճիշտ և համաչափ վերարտադրելու համար։ Սակայն չնայած բազմաթիվ փորձերին՝ լուսանկարներ տպելը երազանք մնաց մինչև 19–րդ դարը։

Նյութի աղբյուր՝http://wol.jw.org/hy-armn/wol/lv/r44/lp-rea/0/4221